Poesia na kriolu
Front page Cape Verde
Maintained by Olav Aalberg:
Updated
January 2006
Gabriel
Mariano: Dinheru d'es Mundo
(Neusalina
Correia)
N' papia ku xubenga di meu
N' da xubenga di meu konsedju
N' fla-l ma mundu d'oxi
E pa anda so ku odju abertu
Xubenga di meu meti po n'obidu
Munta buru moku
E ba kori si bentura
Mama e nha kulpa e nha distinu
E lagartu fonti ki fla'n
Ma dje kre'n dje gosta di mi
Me ta fasse'n rainha si palasiu
Me ta ba stima'n sima baka si kural
Ka pa tchikra ka p'ordinha
So pa'n pupa-l anti manxi
Kantu disizu tchiga na mi
Ki kombosta ruma na mi
A mi xubenga medu guera n'ka ten
Kudadu pa tchon ki ta da'n
A mi nha kurva sta fraku
N'toma kafe so ku fidjos
Mi mendu guera n'ka te'n
Kudadu pa tchon ki ta da'n
Performer : TERRERO
(Neusalina Correia)
A mi dimingu
N' pasa mal
Bistidu noiva kusta'n duze kontu
Sapatu noiva tres kontu i kinhentu
N'pensa kasa ku nabidja
La ba era baka parida
Tudinha preta
Di pe di monti
N'pergunta-u se pa'n kunfia na bo
Bu fla dimingu bu podi kunfia na mi
N'pensa bu era nabidja
La bo era baka parida
Oh ia ia, ia ia, oh ia ia ia
Oh ia ia, ia ia, oh ia ia ia
Oh ia ia, ia ia, oh ia ia ia
Mi n' pensa n'ksa ku nabidja
La bo era baka parida
O ia ia, ia ia, oh ia ia ia
N'pensa bu era nabidja
La bo cra baka parida
N'pensa bu era nabidja
La bo era baka parida
Performer : TERRERO
Lyrics available in Original Language
BOKA SAPU
(Neusalina Correia)
Minina undi bu nobu fika
Undi bu nobu fika
Minina undi bu nobu fika
E la na praia Maria
Dentu iasi boka sapu
Minina bu papiadu ku e-l
Bu ka n'tendi
Bu dadu konsedju bu ka obi
Oxi bu sta margura
Ta vivi so di speransa
To ki Deus djobi pa bo
Minina bu dadu konsedju
Bu ka obi
Konsedju e kaldu frangu
Pamodi na mundu d'oxi
E pa da tcholoti pa labanta
Pa sai pa bai
Pamodi na mundu d'oxi
E pa da tcholoti pa labanta
Pa sai pa bai
E pa labanta
Pa sai pa bai
Performer : TERRERO
(Elisa Garcia)
E nos ke grupu di San Lorensu
Ma nu ben oxi brinka ku nhos
Cidadi Velha marka nos storia
Cidadi Velha e bersu nos país
Nha San Lorensu nhu kumpanha'n
Nhu Santu nomi nu be'n brinka ku nhos
Cidadi Velha marka nos storia
Cidadi Velha e bersu nos país
Ma e-l e bersu
Nôs país
Ma nos nu ben
Brinka ku nhos
(Neusalina Correia)
Mosas di gosi ka sta kre rapasis nobu
Pamodi rapasis kusa kes kre e kurtison
Es ai ta kre so omi kazadu
Es fla omi kazadu teni kuza da mudjer
Djobi mudjer ka sta mas pa kapasidadi
Djobi mudjer ka sta mas pa sinseridadi
Djobi mudjer ka sta mas pa trabadjadera
E so kes fasola ki sabi vivi
Ki sta na moda
Oh ia ia oh ia ia ia
Oh ia ia oh ia ia ia
Oh ia ia oh ia ia ia
E kes fasola ki sabi vivi
Ki sta na moda
Ma ki sta na moda
E so fasola
Performer : TERRERO
Gêntis branko di
mon na bolsu
N ka inveja nhos
rikeza:
S’e pa N kumé
intxa-m bariga
Dexa-m djudjun,
korpu sinjelo
Riku, riku éra
Nhanha Rita
Nhanha Rita di
mongolon:
Ma si dinhero di
ki sirbil?
E ben lába rostu
ku sê kuspinho,
Xágua boka na
káska d’obu
Bêbi leti na buli
nobu
Ka nhos kuda ma
ken k’e riku
Ten seu na tera
dentu si mon
Tori altu dja ten
ronbadu
Ki fari funko pa
ka pega lumi
do
Revista Claridade
Nu djunta
mô pa nos futuru
Nhos ben,
nhos ben, rapazis y raparigas
Nhos nu ben
tudu, nu ben kanta
Nhos djunta
nos garganta ku nos vontadi
Nu djunta
nos kabesa ku nos mô
Nu djunta
nos
Ku odjus
klaru xeiu di azul di séu
Na vólta di
mundu y ku spritu
Na ponba branka
nos xintidu
Nhos nu poi
koraji y dizisu na petu
Nu poi
onbru ku onbru, kurason ku korason
Nu karega forsa-l mundu interu dentu di nos
Nu labanta-l ben
altu pa tudu banda
Nhos nu trisa na
kanéla
Ku pé di polon
nos dianti ta guia-nu
Nu salta rotxa, nu salta kobon
Nu kore ladera,
nu kore baranku
Nu lansia na
strumu purfumadu nos irmandadi
Palmanhan véla
sézu na séu
Ku arku-d’abedja nos dianti ta sana-nu
Nhos nu poi nos rostu pa sol
Ku rumu orientadu na proa si sul
Nu ba buska kanteru fémia jardin d’oru
Ti ki nu inkontra simenti sagradu nos liberdadi
Na anel studadu di nos mô
Ku nos korpu musgadu na téra
Nu simia nton na prisizon di nos krensa
Serteza sértu ma disizu di nos distinu é di nos
Nu djunta
nos tudu ku nos tudu
Nu rola
mundu na mundu konsuanti nos diseju.
(Euricles
Rodrigues In na kantar di sol )
I
Ka nhóz
txôman Badiu
Ka nhôz
flan Sanpadjudu
Ka nhôz
fazi más briu
Nhôz stâ
mutu bokudu
II
Anóz ê
kabuverdianu
Di li nhôz
kâ tâ tranu
Antan ka
mesti
Nóz tudu ê
fidju tera
III
Nu kâ
branku sigunda
Nu kâ buru karétu
Ês kuza ten
ki muda
Nu ten ki tral di
pétu
IV
Nu luta sen vaidadi
Pa nóz dignidadi
Pa frenti sen maldadi
Ki stâ filicidadi
V
Si tera kâ ten oru
Ka mesti dizaforu
Nen ka nu spera djuntu
Pâ sapatu'l difuntu
VI
Si bidion ê kâ péxi
Nu méxi nu raméxi
Albérka kâ sapátu
Bida kâ stâ barátu
VII
Finadu mal nterádu
Firida mal kurádu
Difuntu mal
karsádu
Djâ dâ pésti rakaída
Boston, 14 de Abril de 1998 Alberto Alves "Neves"
I
Barku stragêru djâ pita na Praia
Djêl ben ku korda má ku suspensóriu
Nhô chefi grandi manda perta sintu
Ki sta na moda gôsin ê perta sintu
II
Pasa txéu tenpu ka paga saláriu
Trabadju strada dja dura ki fitcha
Papá sintadu ku mon na kexada
Minis rodiadu na mamá detadu
III
La na merkadu
tudu kuza karu
Dja ten um simana
sen sendê fogera
Kaleron bedju dja
panha faruxu
Balá nborkadu dja
kria barata
IV
Onti di noti nen àgu di poti
Figera rama ka tené figôti
Ka ten nen kenha
di prega kalôti
Pekador bibu forti poku sorti
V
Txuba na tardi
ben pa ka da nada
Ben bitchu pretu
korê bentu lesti
Kalor d' Otubru kaba ku speransa
Oh fidju'l tera pasa mal ka morti
VI
Djedjê di Mana di Txada Liton
Dixa sê funku larga sê kutelu
Bôta sê inxada panha sê martelu
El subi Somada p'el bira pedreru
VII
Minis ta grita papá ka bu bai
Mudjê ta txora distinu di pobri
Nhô chefi grandi manda perta sintu
Ki sta na moda kosin ê perta sintu
Afronta, Speransa
Sika,
Misiria
Kabu serenu.
Nen padja
Nen karapati
Pa kubri funku.
Nen frera
Nen djangata
Pa kura lumi.
Agu...
Nen dosi
Nen moli.
Agu
So sargadu
So salobradu.
Minizin
Di korpu nu
Labadu ku salitra
Bariga intxadu,
Fartu di lonbriga
Ta abri boka
Ta fitxa boka
Sen nada mastiga
Pa ka morde lingua
Pa ka dixa denti
Da kontrada.
Mudjes
Ku panu maradu
Ku duedju finkadu
Ku rozadi na mon
Ta pidi Deus.
Homis
Na agu mar,
Na pe di pedra
Ta sonda um
bidion
K'un sargu.
???!!!
???!!!
???!!!
Oh Deus!
Oh Deus!...
Nho franu,
Nho dixanu sabe
Si nu ten mas ki
mil pekadu!
Nho franu!...
Nho franu...
Si nos e fidju
fora,
Si nos nu ka
prufidjadu!
???!!!
???!!!
???!!!
Pamodi???
Pamodi!!!
Nos korasan e grandi
Nos odju e
abertu.
Speransa,
Speransa nu ten,
Ma txuba ta ben.
Se-l ka ben hoji
E-l ta ben
manhan...
Dr. Azágua
"
Tortura"
Na cela-sepultura
Forrada de "nojo",
O dorço
torcido
Do homem sem voz,
De olhos
cerrados,
De cabeça
tombada,
De queixume
talhado
Na memória sem luz.
Sofrimento
sêco
De sangue retido
Nas veias frias
Que a dôr estrangulou;
Chagas
profundas
Na
Da carne
amassada,
Do corpo sem homem.
Irmão que
partiste
Embalado na dôr,
Que a terra
absorve
Teu sangue
malogro,
Em rubro se torne
E em labaredas se
levante,
Para teu nome ultrajado,
Da terra libertar.
CAJUCA PEREIRA
II- parte
( Ilha a Ilha )
SANTANTON
Bô é norte bô é
nobre
bô é pobre bô é
job
Bô é jente
bô é forsa
inxada e reme
de kriston
Bô é tope
bô é rebera
bô é kanpe
dun Nason
Txa-me kete
n'adorason
de fije de sê mai
moda un verse
de Januário: "Alma mas pura"!
MINDELO
Ah txê!
Na bazofaria
ningen passa-bo
pakê bô é fixe
di Porto Grande
Noroega y grega
kruzá bô sange
bô vrá mai plural
Depôs parsê Beleza
ta konpô morena
na dosura de "bosê"
moda un jog de kabra sega
d'aga pa
Norte aga pa Sul -
Mindelo - korason de Kabo Verde
SANTA LUZIA
Santa tinha ke ser
se nunca bô pari
y pekado é kaxinha!
SANICOLAU
Mãi di letra
di kriol fino
bô fidje mas grande
é nhô Balta
ki nôs tudo
krê txeu
Bôs mosinha
na Sanvicente
ka ten mas sabe
na koladera
De Kanpin tê Djar-Sal
ken para-bo na bô karrera?
Alma di krente
'speransa na mar
lenso ta saná
ôjo ta txorá
SAL
Tabulero
xintado na reia
ondra di mar
ta namorá
Flor di sal
na petu di Kabral
"pasu"
di kriol
kaminho di Séu
Si sal ka fose sukra
bô era mel
di Kabo Verde
Nôte kriola
nôte mor
Si sede d'alma
é kuza grande
bu sede é mar
ta bai, ta bai!
SANTIAGO
Di bô nome matxo
ken al pea-bo
Ija-mãi di povo
Rabelado di sang
antigo
d'Áfrika eco
Kabo Verde
nascido
Ku tosinho
fijon pedra
na terrer di
txabeta
Bôs mujeres
ku badio
é kuza ka ta 'screbedo
sen bebê di bô sede
sem papiá di bô fala
Ken mas balenti
di koxa kenti
nascido baxo di Séu?
Bai Nha Santa Katarina
pidi-l txuba
korrê rubera!
MAIO
Mês sabe di flor
ki ka ten
na bô salina...
Flóde ki bô, Butista
y Sal é ka binde
di burkan
Nhôs é resto di lenda...
di manera ki for
nhôs é armon
baxo Séu
ta kurti tenpo
ku ping grog
ta intritê.
FOGO
Txumado fidalgo
di Portugal
ku tudo soberba
Terra di lume
gentis vaidoze
Fogo-burkan
di 'sprito grandi
Ningen nega-bo
bô artura
nen kardo
di bô vida
Kardozo kanta-bo
manenti
na forsa di sê manduko
Kafé, purgera,
keda di branko
na Kontenda
di nhô Texera!
BRAVA
Bravinha di nhô
Jene
mas grandi di
morabeza
Amor ka nasê ôto
log kel bai subi
Séu
Bravinha xintado
ta txorá
ki mar roba-l
kretxeu
Di roza di
pubason
bô lágrima é
perfume
di flor...
Sonhá, 'sperá
plu manhã al
manxê
T.V.
Escrita conforme o
Sob a luz amortecida
Ao som da música
dolente,
O teu olhar
refulgente
Alvejou minha'alma
dorida.
Os meus sonhos isolados,
Meu pensameneto ausente,
Meus anseios dormentes
Refugiaram-se no passado.
A minha dor se
aliviou,
O meu pranto se
abafou,
Voltou para mim
a bonança
Porque vi em ti uma esprança.
Jamais
suportaria
A solidão que
me atormentava,
A angústia que
me consumia
E a dor que me torturava.
És hoje quem me
acaricia
E quem me
enriquece a
Poruqe és tu
doce Maria
A minha única dama.
Tchuman nha
nome
'N ta cudibu
Nha nome ê
Djon Barquino
'N panhâ agu
Pâ tudo fonte
Dôce
Sargado
Msle
Salobrado
Pilon pam
Tchuba
tchobê
Que da
Que ca
farta
Junho dja bem
Fim de mes dja tchiga
Sarta San
Djon
Saude na corpo
Pa da sorte
Pa tra azar
Pa da azagua
Pa tudo banda
Pilon pam
Tchuba
tchobe
Sete dia
Sete note
Tchea corre
Pa tudo banda
Cisterna cu
fonte
intchido
te boca
Lama pa tudo tchon
Azagua da pa tudo banda
Tud'arguem
panha na tchon!
Ê mi quê
Djon
Djon de Nho
Barquino
Limaria 'n
tem bos
Garnel na quintal
Ca um, ca dos!
Te que 'n
ba Bila
'N ca meste
tra nha tchape
Pam sarba
Nho Serpa Pinto
Djan Branco
dja!!!
Que da
Que ca
farta!!!....
'N tchiga na Bila
Na nha
cabalo branco
Suma
Napolean de Bonaparte
'N dicidi troca nome
Pa Nho Djon
Azagua
Nho Djon
Azagua...
Que da
Que ca
farta!!!..
'N ca
'mporta
Cu boca di
Mundo
Pataco djan
tem dja
'N ganhal cu soro de nha testa
Cu ajuda de Nhor Des
El fran se 'n pa mon
El ta djudan
Aquel li propi
que 'n faze!
E mi que
Nho Djon
Nho Djon Azagua
Quem que
conchen
Conche
Mustero
Quem que
cren
Cre
DjarFogo
Sim Senhor!
Terra sabi
Ê nós que
tem
Casas
De tudo
qualidade
De funco tê
sobrado
Cu alçapon
Sem alçapon
De Tedja
De Cimente
De Padja
De Carapati
De pedra
De taba
De bloco
De cimente
De cal
Tchôn de terra bancado
De Sctra
Ladridjado
Cimentado
Calcetado
Suadjado
Guêntis Grande
Tem tcheu que fra
Mudjês bonita
Homis
ratôrco
Minis
limpinho
Ê nós que
tem
Te que bu bem
Du tâ recebebu
Cu braço aberto
Quêl que du tem
Du tâ dabu
Quel que du câ
tem
Pacência...
Nós coraçan ê
grande
Nós ôdjo ê aberto
Basôfo
Fino
Sério
Trabadjador
Gardador
Gastador!
Bôca rijo ê
nós que tem
'Nganano nem pâ câ tentâ!
Nós é
grande
Grandêza ê nós
que tem
Tambê na tchon
Du câ
panhal!
DjarFogo!
Du ca d'al
Du ca bendêl
Du ca pistal
Du ca rendal
Nem du ca bandonal!
Ê nós quê Fidjo
Fidjo de Vulcan
Quêm que
creno
Crê
DjarFogo
Café forte
Cuscus quente
Durante dia
Durante nôte
Ano ta dentrâ
Ano ta saí
Cu braço
aberto
Cu cara contente
Sintado ta
sperabo!
Quem qui
bêm
Cu bom coragan
Du ta purfidjal
Du ta fazêl nós Fidjo
Fidjo de DjarFogo!
E sê fidjos ê nós fidjos.
Du ta batizas cu scóntra
Du ta casas cu vinho manecón
Du ta 'nterras cu 'nxófre!
DjarFogo ê di nós
Di nós tudo!
Terra sabi
Povo benquisto
DjarFogo nhâ Terra.
Música Choradinha!
Quê'l quê bu gosto!
Viola
Violão
Cavaquin
Rôbêca
Gaita
Harmonica
Carrupito
Sino
Hino
Renado
Tambôro
Badjo
Manêra que bu crê!
Valsa
Mazurca
Morna
Coladêra
Trâ Dama na Praça
Tana Nha
Bulóla
Agusto Nha Martin
Terra sabi
ê nós que tem
DjarFogo!
DjarFogo!
Speranga 'n tem
Mâ um dia,
Um dia certo 'n
tb voltâ
Pam ba matâ
sôdade!!
Joaquim M.
Andrade, Dr. Azagua
Quim di
Povo
Di Fogo
Fidjo
Mustero
POESIA By
DR. "AZÁGUA"
Buli dixâ de
simiado
Carman, cilidor,
e banganha dixâ de fazêdo
Azagua dixâ de dá
Custume e
tradiçan cabâ
Fome cu
miséria lapi na tchon
Aculturaçan
tumano cabêça
Faltâ ês
trâ bandera pa du içâ
Ma ê ca na Djarfogo
Undi
bandera nunca trocado!
Nos VULCAN
ê muto alto
Pa subil ta dabu
lida
Pa dixel nen N ca
meste frabo
Ca spantanu pamo
du ca corbo nem manelobo
Boca rijo nem pa
ca tenta
Medo?!...
De quenha?!
Du ca tem medo de
tibaron di mar
Que farê di taínha de pi de pedra
Medo?!...
De quenha?!
Du ca tem medo de tibaron di mar
Que farj di tainha de pe de pedra!
Medo?!...
Era o que
faltava!!
Nem di
tubinho, nem di nho lobo, nem di feticera!
Riba
monte...
Saquido...
Cu nha
fundia,
Cu nha
tchapalate
Cu nha
manduco ta sperabo!
Cu nha
chobra
Cu nha
inxada
Cu nha
barbuquin
Cu nha
marreta
Cu nha
picareta,
Cu pi
fincado, braço ramangado
Ta sperabo!
DJARFOGO ê nha Terra!
Sperança N tem ma
um dia,
Um dia certo N ta
voltâ
Pam ba matâ
sodade!
Joaquim Manuel
Andrade, DR. AZAGUA
Quim de
Mustero-Tras
Txuba dja bem
Azagua dja tem
Tud'argem sta
kontenti!
Homis ku inxada na mon
ta kanta na txon
Mudjes ku bala na mon
ta baza midju na koba
Uns ta simia otus ta 'ntera
Minis pa tudu kutelu ku monti
ta spanta korbu ku manelobu
Ku txapalati, ku fundia, ku iaooo!!!...
Setembru dja finda
Monda dja pasa
Afronta dja kaba...
Otubru dja txiga
Midju na pilon
Homis ta pila
Mudjes ta tente
Rapazis ta ratxa lenha
Mosas ta kaska faba ku fijon
Minis ta sopra lumi
Fijon pedra ku djagasida
Bobra ku bangolon
ta badja na kalderon
Porku gordu na
txikeru
Ka um, ka dos...
Galinhas ta kanta
Obuz na gudjeru
Kabra ku baka na kural
Buru ku mula fartu ku denti kaskadu...
Karni
sargadu na fundu poti
Garnel na kintal
Mantega na karman
Keju na balain
Leti na buli
Kuskus
kenti na kuatu bindi
Kafe ferbedu na
tres xalera
Katxupa riba lumi
na dos kaldera
Midju ku batata
asadu na ladu fogon
Na brasada...
'N odja Bodin 'n tumal
benson
bera Nha
Bmja Maria na Lapa D'aru
E-l dan benson ku
vos tan riju
ki tudu Santu obil na seu!
E-l fran
Nha Fidju...
Anu bum bariga fartu!...
Ki da ki ka farta!
Txiganu tt'anu ma dia d'oji
Ku pas, ku gostu, ku alegria!
N kudi-l AMEN!!!
Tud'es kuza e pasa sabi
Ku nos Azagua na Kabu Verdi!
Joaquim M. Andrade, Dr. Azagua
Quim di Povu,
di Fogu
Fidju
Musteru-Tras
Poesia By Dr. Azágua
Fran
Dalilah que segredo
Sansam tem
qui'N ca tem!
Cuzi bu
atchâ na Sansan
que faltâ
na mi!
Dalilah!...
N spiabo de baxo
N spiabo de riba
N spiabo de perto
N spiabo de longe
N spiabo de tudo banda.
Dalilah!...
Santo passabo pamô
Bu ta papiâ...
Santo
passabo pamô
Bu
t'andâ...
Santo
passabo pamô
Enfim...
Dalilah!...
Ts qui''N
spiabo
N ta 'ngulm
cuspin
Ts qui'N
spiabo
Nha coragan ta tremjN.
Dalilah!...
Se cabelo de Sansan
dabo sorti,
Pacincia!
ê bu sorti.
Bu
merecêl...
Dalilah!...Dalilah!...
Ah, Dalilah!...
Xan frabo,
xan torna frabo...
N ca dabo
nada
N ca
prometêbo nada material
N prometêbo
sim,
Um amor.
Um amor sem
vingança, sem traição.
Dalilah!...
Somente N ta
mostrabo...
N ta dixabo sabé
mas um bés
Ma N t'amabo.
Duvida N sabé ma
bu ca tem
Pamó nha coraçan
intéro ê di bó..
Ss pa bs!
Dalilah!...
N ca 'nportb se N
sperabo
Mas mil ano...
Speranga N tem
Ma um dia,
Um dia
certo
Nss amor ta
realiza
Nu ta ba
celebral rmba di Vulcan,
Mas perto
de Ciu
Undi Anjo cu Santo ta cantano Hino d'Amor.
Nu ta ba
celebral
Cu inxofre
e scontra,
Cu vinho de Matarafi
e Pené Ratchado,
Cu carne de baca e cabra de Portela
Cu mandioca de Stancia Roque
Cu ctoe de Montin
Cu xeren de Baluarte
Cu pudin de Julieta.
Musica...
Violino,
Violao, Viola, Cavaquinho!
Tres dia,
tres note sem para.
Uns ta toca,otus ta discansa
Nhos puxa
arco rijo
pa tudo
Santo cu Anjo ubil na Ceu.
Na rabispa,
Cu Ntoni de Neco
e Djon de Mane D'Onofrio,
Na bispa,
Cu Xalezin
e Francisco di Campana,
Na dia
marra mon,
Cu Linquim
e Mane de
Ricardina.
Amadeu de
Artenina
de Cova
Figueira
cu Amadeu de
Silvestre
de Ribeira Ilheu,
na Violao.
Denda,
DispanicaN
quel cavaquin!
Te qui bu
cansa
bu da Pepe de Djoquin de PaNtone
P'el mostrb tambe se talento que Deus dal.
Abilio,
Baza mon na viola,
Bu dedo
gross e Deus qui da-bo!
Gugu de Silvirio,
Brigonha Deus
ca dabo,
Cantan quel
morna!
N crebo, ma
N ca ta frabo!...
Joaquim
Manuel Andrade, Dr. Azagua
Quim di Povo Fidjo
Mustero.
Numa noite de luar,
Numa noite de mil estrelas!
Cantavam os
grilos em
Assobiava o
vento
numa morna
de saudade!
Tranquilo,
pensava longe
Sonhava num
mundo existente!
Estrelas
proximas
Ilhas
distantes!
Queria
nadar o impossivel
Acordei
Camoes
Gritei
Lusiadas, Lusiadas!
Estava
dormindo
Estava num
sonho profundo...
Era tarde!...
O mar
de braco
aberto sem capitao
Ondas
batiam
nas pedras do Vulcao
No ritimo
dum violao!
Era
Humbertona!...
Lolinha
queria amor
Era Bana!
Tana nha
Bulola
Agusto Nha
Martina
Musica do
Vulcao!
Saudades,
Cafe,
batata, fijon, cuscus, catchupa...
Uma luz nasceu
O simbolo
era amor
Exclamei
amor!
Amor!
Junto do
meu peito
um rio
d'ar frio corria,
poros
abertos
cabelos
gorgunhados.
Algo ia acontecer,
Sabia!
Destino me
prometera!
De repente,
um apito longe
quebrou
meu pensamento.
Era um
barco a vela,
Era Ernestina!
Trazia
novidades...
Em verdade,
em
verdade vos digo,
Trazia
novidades!...
Joaquim M.
Andrade, Dr. Azagua
Quim di
Povo
di Fogo
Fidjo
Mustero
Mantega
Baca
num
setalho de cuscus!
Canecona de
cafi
com lete
de cabra!
Aportuguesando
Sorvendo
Servindo...
Assim
sonhava...
No
desenrolar do meu sonho
o
impossivel aconteceu
no
insensivel
O passado
era o passado
O presente
era meu, so meu!
O futuro...
quem sabe?
O
impossivel aconteceu
Inesperado
Era ela!...
Bonita,
Amavel,
Gostosa,
Formosa.
Ela era!...
Manteiga de Vaca!
Ela era!...
O
impossivel!
O passado
era o passado
O presente era meu, ss meu!
O futuro...
quem sabe?
O
impossivel aconteceu
Inesperado
Era ela!...
Bonita,
Amavel,
Gostosa,
Formosa.
Ela era!...
Manteiga de Vaca!
Ela era!...
O
impossivel!
Meu sangue
fervia
Nada queria
saber!
Afagando-a
Camuflando-a
Conjugando-a
Carinhosamente.
Vivia o
impossivel!
Era ela!...
Manteiga de Vaca!
Era ela!...
O
impossivel!
Princesa!
Rainha!
Cinderela!
Era ela!...
Cinderela!
Era ela!...
Manteiga de Vaca!
Era ela!...
O
impossivel!
Com a corta
doirada
Seus olhos
grilhavam
Seus olhos
brilhavam
Seus olhos
queriam meus!
Seu peito
colava meu
Num campo
magnetico!
Nada
importava
O Mundo era
outro!
Um Novo Mundo
formou
Uma Luz nasceu
O simbolo
era Amor.
Exclamei
Amor!
Amor!!
Princesa!
Rainha!
Cinderela!
Era ela!...
Cinderela!
Era ela!...
Manteiga de Vaca!
Era ela!...
O
impossivel!
O fim
chegara.
Acordei!
Impossivel,
e impossivel!...
Casada,
casada!
Era ela!...Rainha...
Bonita!
Amavel!
Gostosa!
Era ela!...Rainha...
By Joaquim
M. Andrade, Dr. Azagua
Quim di
Povo
Fidjo
Mustero
Nha fla-m, Nha Dunda, kus'e k'e batuku?
Nha nxina mininu kusa k'e ka sabe.
Nha fidju, batuku N ka se kusa.
Nu nase nu atxa-l.
Nu ta more nu ta dexa-l.
E lonji sima seu,
fundu sima mar,
rixu sima rotxa.
E usu-l tera,
sabi nos genti.
Mosias na terreru
tornu finkadu,
txabeta rapikadu,
Korpu ali N ta bai.
N ka bai. Aima ki txoma-m.
Nteradu duzia duzia na labada,
mortadjadu sen sen na pedra-l sistensia,
bendedu mil mil na Sul-a-Baxu,
kemadu na laba di burkan,
korpu ta matadu, aima ta fika.
Aima e forsa di
batuku.
Na batuperiu-l fomi,
na sabi-l teremoti,
na sodadi-l fidju lonji,
batuku e nos aima.
Xinti-l, nha fidju.
Kenha ki kre-nu, kre batuku.
Batuku e
nos aima!
-
Kaoberdiano Dambara (1964-Felisberto Vieira Lopes)
Tell me,
Nha Dunda, what is Batuku?
Teach the
children what they don't know.
My
children, I don't know what butuku is.
We were
born and we found it here.
We will die
and we will leave it here.
It's off in
the distance like the sky.
It's deep
as the ocean,
hard as
rock.
It is the
ways of the land,
And it
feels so fine, let me tell you.
Young girls
on the dancing floor
with
their hips ready to dance
under the
clapping of txabeta*
the body
ready to die,
but I
won't die.
The soul is
calling me
to dance
batuku.
There were
dozens and dozens of people
buried in
a common grave.
Hundreds
and hundreds of people buried in a shroud of stone in the disaster
of the
Assistencia.**
Thousands
and thousands of
forced to
labor in
some were
burned in the lava of the volcano.
The body
dies but the spirit stays.
The soul is
the strength of the batuku,
in the
time famine,
in the
sharing of excitement,
in the
longing for the son gone away,
batuku is
our soul.
Feel it, my
children,
Those who love us, love batuku.
Batuku is
our soul!
--- Kaoberdiano
Dambara (translation Manuel DaLuz Goncalves)
Notes:
* Txabeta
(tchabeta) refers to the rapid, synchronized hand clapping with open palms
against cushions held tightly between the knees while someone dances the
batuku.
**
"Assistencia" was the popular name of the colonial government's soup
kitchen and welfare building in
Nun tardinha na
kambar di sol
mi t’anda na praia di Nantasket
lembra’m praia di Furna
Sodadi fronta’m, N tchora.
.
Mar e morada di sodadi
el ta separanu pa tera lonji
el ta separanu d’nos mai nos amigos
sen serteza di torna enkontra.
.
N pensa na nha vida mi só
sen ningén di fé pertu di mi
Pa sta odja kes ondas ta kebra di mansinhu
ta traze’m um dor
di sentimentu.
Nôt d’
Mindelu
E sab e
silensioza
Nôt d’
Mindelu
E branka y
luminosa
.
Nôt d’ amor
Di luar sim k’ma prata
Nôt d’Mindelu e
sedutor
D’ojus sim k’ma
nos mulata
.
Mindelu, paraízu di amor
Mindelu, tera sab, enkantador
Mindelu, tera de lua y serenata
Mindelu, bersu di
kriola y mulata
.
Nôt di luar, di
lua k’mo sirena
Nôt morena,
mansu y mimador
Mindelu, na bo regasu en flor
Na regasu
di bo mulata
No mima nos Amadue
Ora....Ora di bai
e ora di sentimentu
Ora di bai e tristi
e ora di sentimentu.
.
Ami si pa N dixa Djar Fogu
Má N kre dixâ
mundu interu
Ma N kre dixâ
mundu ku dor
Sen paz, sen dizafogu
.
Si tudu genti
sabeba nes mundu
Amá sufre amá senti,
Ka ta sintiba nes mundu
Es tristi palavra... parti!
.
Ora.... Ora di bai
e ora di sentimentu
Ora di bai e tristi
e ora di sentimentu
.
Partida e dor amá tristeza
Ken inventa’l ka tenba amor.
Partida e dor na
nos petu
di ken ki nu dixa
ku dor
Dixa’m more
ta sonha
Na sombra di oju
maguadu
D’uma pekena
zentil
Di korpu
perfumadu
Asin dixa’m
more o flor
Na sombra di bo ojinhu
Dixa’m more ta sonha
Asin k’ma pomba na se ninhu
Si pomba e filis na se ninhu
Ami tanbe mi e
felis
Na sombra di oju
ma karinhu
di miss
perfumadu.
Bô ka ta pensâ
nha kretxeu
Nen bô ka t'imajiâ,
o k'lonj di bó m ten sofridu.
.
Perguntâ
lua na séu
lua nha kompanhêra
di solidão.
Lua vagabunda di ispasu
ki ta konxê tud d'nha vida,
nha disventura,
El ê k' ta konta-bu
nha kretxeu
tud k'um ten
sofridu
na
ausênsia
y na
distânsia.
.
Mundu, bô ten
roladu ku mi
num jogu di
kabra-séga,
sempri ta persigi-m,
Pa kada volta ki mundu da
el ta traze-m un dor
pa m txiga más pa Déuz
On an
afternoon, at sunset
walking
at Nantasket beach
I
remembered Furna beach
Longing
overwhelmed, I cried.
.
The sea is
the home of longing
it
separates us from faraway land
it keeps
us from our mothers, our friends
without
certainty of meeting again.
.
I thought
about my lonely life
without a
loved one next to me
To watch
those waves breaking serenely
bringing
me a pain of sentiment.
Time.. Time to leave
It's time
of sorrow
departure
time is sad
It's time
of sorrow
.
As for me
if I'm to leave Djar Fogu
I would
rather leave the whole world
I would
rather leave the world with grief
without
peace, without relief
If
everyone
knew how
in this world
to both
suffer and feel
One
wouldn't experience in this world
this sad
word...departure!
Departure
is both pain and sorrow
who
invented it lacked love.
Departure
is pain upon our chest
of whom
we left with pain.
Let me die
dreaming
in the
shadow of saddened eyes
of an
amiable girl
of
perfumed body
Let me die
like this oh flower
in the
shadow of your little eyes
Let me die
dreaming
like a
dove in its nest
If the dove
is happy in its nest
I too am happy
in the
shadow of the eyes and loving care
of the
perfumed miss.
By Dr.
Azágua
-------------------
To ki bu ba
bu ta fra-n Tiu Djokin
kel sapatu
kel dixaba mi ku
el
dja-n troka-l sola tres bes
kel ka ta troka mas.
Fra-n Djokin
kel kalsa bonbazinu
sta tudu txapadu
ki ka ten undi po
txapa mas.
Fra-l tanbe
ma kel fatu kazimira
kel promete-n,
N ka perde
speransa na el.
Ma tanbe desima
sta atrazadu
y dje-l sabe ma
speransa
e so na el ki-n
ten.
Fra-n Djokin
ma speransa e so na
el
ki-n ten,
me el ke nha tiu
di koraji ki Deus da-n.
Fra-n me-l
tudu bes ki-n odja
un barku ta pasa na mar
O si kre un boti di piska
sintidu e so na
el ki-n ten.
Fra-n me-l
ma n ta raza pa el
tudu dia
tudu noti
pa nada ka buli-l,
pa Deus da-l sorti
ku alegria
y saudi na korpu.
Fra-n me-l tanbe
ma ku fe na Nhor Deus
un dia,
un dia sertu
du ta kontra,
nos odju ta bira kuatu
du ta ben mata sodadi.
Joaquim M. Andrade, Dr. Azagua
Di Fogu, Fidju Musteru
Kriolu e ka masa
di pon
e ka kafe di
printxera
nen e ka fijon
kuznhadu
na kasarola
ku lenha di gistiba
y so ku
agu y sal...
Kriolu e LINGUA,
Lingua sima tudu
Lingua.
Ku Disionariu
y
Gramatika,
ku Verbu
na
prizenti, pasadu y futuru
y
kondisional tambe.
Kriolu e Katxupa
Kuznhadu na
kalderon di feru
ku lenha di
spinhu y lorna
rafugadu
tenpradu
ku mantega di
baka
ta txera di lonji
!
Kriolu e riku,
riku sima nos
katxupa
ku midju di Norti
ku faba di Sul
ku kobi di
Jinebra
ku tosin di
Musteru.
Kriolu e riku
riku sima nos fejuada
ku tosin di Piku
ku bonjin di
Kalheta
ku sinora di Tarafal
ku sal di Praia.
Kuznhadu
na fogon prima
sirbidu na tudu meza
na dia Nosa Sinhora da Grasa!
Kriolu e di nos!
Di nos tudu
Y
Pa nos tudu!
KI DA KI KA FARTA !!!
KABRAL E NOS
TUDU!
Joaquim M.
Andrade, Dr. Azagua
By Joaquim
Manuel Andrade, Dr. Azagua
Parcen’ ma
és sofrimentu dja cabâ
Dipôs di
tantu tempu tâ sofré
Djâ surgi
um estrela fatal
Qui tâ lumian’
céu di nha bida
Tanto tempu
Nha amor
vaguea errante
Tanto tempu
Nha coração
desprezádu
Mi só sem amor di alguém
Dixan’
dorábu cretcheu
Bô qu’ é santa di nha altar
Câ bu dixan’ flábu concretamente
U qui n’ tâ xinti na alma, pâ bó
Pâ bó nha amor
é divera
Singular cuma bu surizu.
|
Author |
Title |
Publisher |
Year |
ISBN |
Other info. |
||
|
Andrade, Mário de (ed.) |
na noite grávida de punhais - Antologia Temática de Poesia Africana 1 (Cabo Verde, São Tomé e Príncipe, Guiné, Angola, Moçambique) |
ICL |
1976 (this ed. 1980 ) |
|
|
||
|
Andrade, Mário de (ed.) |
O canto armado - Antologia Temática de Poesia
Africana 2 (Cabo Verde, São Tomé e Príncipe, Guiné, Angola, Moçambique) |
ICL |
1979 |
|
|
||
|
Ariki Tuga (Mateus, Henrique Lopes) |
Kau Berde Sen Manconca. Posia na kiriolu
badiu |
Ed. do autor |
1981 |
|
|
||
|
Badiu Branco (Mateus, Henrique Lopes) |
Kunba |
ICL Poesia |
1993 |
|
|
||
|
Barbosa, Carlos Alberto: see Barboza, Kaká |
|
|
|
|
|
||
|
Barboza, Kaká |
Son di nôs eransa – “son di ravoluçôn (Vinti ^sintidu letrádu na kriolu |
Edição do Instituto Kabuverdianu di
livru |
1984 |
|
Written in kriolo |
||
|
Barboza, Kaká |
Son di ViraSon |
Spleen edições |
1996 |
|
Written in kriolo |
||
|
Duarte, Vera |
Amanhã amadrugada |
ICL and VEGA |
1993 |
972-699-373-1 |
|
||
|
Duarte, Vera |
O Arquipélago da Paixão |
artiletra |
2001 |
|
|
||
|
Ferreira, Manuel (ed.) |
No reino de Caliban I Antologia
panorâmica da poesia africana de expressão Portuguesa, 1.oovolume: Cabo Verde e Guiné-Bissau |
Plátano editora |
1971 |
|
|
||
|
Figueira, Tchalé (Carlos) |
O azul e a luz |
Instituto da biblioteca nacional poesia |
2002 |
|
|
||
|
Gominho,
Adriano |
http://caboverdetimorpoesia.com.sapo.pt/ http://snicolaucaboverde.com.sapo.pt/ |
|
adriano.gominho@sapo.pt |
|
|
kriolo, poetry in |
|
|
Káká Barbosa |
Vinti ^Sintidu letrádu na krioulo "Son di nôs eransa" "Son di ravoluçôn" |
ICL |
1984 |
|
kriolo, poetry in |
||
|
Romano, Luis (ed.) |
Contravento |
Atlantis Publishers
|
1982 |
|
Bilingual anthology Portuguese/kriolo |
||
|
Silva, Tome Varela da |
Na kaminhu... |
Author´s edition |
2000 |
|
|
||
|
Vieira, Artur |
Ninho de Saudade Poemas |
Rio de Janeiro |
1992 |
|
|
||